Nükleer Program ve UAEA ile Yaşanan Çıkmaz
Associated Press'in 13 Kasım'da Birleşmiş Milletler üyesi ülkelere iletilen gizli bir rapora dayandırdığı habere göre Tahran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA), İslam Cumhuriyeti ABD kaynaklı askeri tehdit altında kaldığı müddetçe nükleer tesisler üzerindeki uluslararası denetimlerin yeniden başlayamayacağını bildirdi. Rejim, Amerikan başkanının nükleer tesislerini hedef alan ısrarlı, açık ve aleni tehditlerini gerekçe göstererek, durumun temel nedenleri ele alınıp düzenli güvenlik denetimleri yeniden tesis edilene kadar teftişlerin dondurulmuş kalacağını vurguladı.
UAEA, Haziran 2025'teki 12 günlük çatışma sırasında Amerikan ve İsrail güçleri tarafından vurulan nükleer bağlantılı üç tesisin saldırılardan bu yana denetlenemediğini aktardı. Ajans, bu tesislere erişim sağlanamamasının son derece acil bir şekilde çözüme kavuşturulması gerektiği uyarısında bulundu. UAEA ayrıca, ajansın daha önce hiç denetlemediği, kesin konumuna sahip olmadığı ve nükleer malzeme bulunup bulunmadığını doğrulayamadığı İsfahan Yakıt Zenginleştirme Tesisi ile ilgili artan endişelere dikkat çekti. Rusya tarafından temin edilen uranyumun yüzde 4,5 oranında zenginleştirildiği Buşehr Nükleer Güç Santrali'ne Eylül ayında yapılan bir denetim haricinde uluslararası müfettişlerin tesislere hiçbir erişimi bulunmuyor; ajans ise rejimin elinde yaklaşık yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirilmiş takriben 441 kilogram (972 libre) uranyum bulunduğunu tahmin ediyor.
Hürmüz Boğazı'nda Deniz Gerilimi
Rejimin donanma birimleri ve Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nda deniz mayınlarına çarpan petrol tankerlerinde yangın çıktığını duyurdu. Rejim, denetimi elinde tutma ve Washington'a baskı kurma çabalarının bir parçası olarak stratejik koridordan geçen ticari gemi trafiğine kısıtlamalar getirmiş ve geçiş kurallarını ihlal etmekle suçlanan gemilere müdahale etmişti. Devlete bağlı İslam Cumhuriyeti Haber Ajansı (IRNA) tarafından yayımlanan açıklamaya göre DMO Donanması, izinsiz geçiş denemesi yapmak amacıyla takip ve seyrüsefer sistemlerini kapatan iki tankerin mayınlara çarptığını, ardından diğer iki tankerin rejimin trafik kontrol merkezinden gelen uyarılara uyarak Basra Körfezi sularına geri döndüğünü bildirdi.
Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı görüşmelerde Tahran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen askeri ve belirli diğer gemilere geçiş ücreti uygulama yetkisi talep etti; bu talep Washington tarafından reddedildi. Müzakereciler, rejimin yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu yurt dışına çıkarma konusunda isteksizliğini sürdürdüğünü, ancak milyarlarca dolarlık yaptırım muafiyeti ve savaş tazminatı karşılığında malzemelerin Birleşmiş Milletler gözetiminde seyreltilmesini görüşmeye açık olduğunu belirttiklerini ifade etti.
DMO Siber Operasyonları ve Uluslararası Suçlamalar
DMO, bünyesindeki siber birim Şehit Kaveh'nin Fransa'daki ticari hedeflere yönelik sabotaj operasyonları yürüttüğüne dair Fransız makamlarından gelen suçlamaları alenen reddetti. Fransız yetkililer, ekim ayında yaklaşık 700 süpermarketi etkileyen ve bilgisayar korsanlarının soğutma sistemlerine müdahale ederek sıcaklıkları 50 santigrat dereceye yükselttiği siber saldırının faili olarak İranlı birimi gösterdi ve bunu Fransız topraklarındaki ilk geniş çaplı siber sabotaj olarak niteledi. DMO sözcüsü Serdar Muhibi, sosyal medya üzerinden sorumluluğu reddederek sivil altyapının Muhafızlar tarafından hedef alınmadığını savundu ve Fransa'nın tespitlerini İsrail tarafından organize edilen bir dezenformasyon olarak nitelendirip geri çevirdi.
Yaptırımlar, Abluka ve Diplomatik Hamleler
Amerika Birleşik Devletleri istihbarat değerlendirmeleri, devam eden deniz ablukasının ve ekonomik yaptırımların İran ekonomisini darboğaza sokmayı sürdürdüğünü, Amerikan kuvvetlerinin ise İran'a karadan veya Hazar Denizi üzerinden giren silah ve yaptırıma tabi malların sevkiyatını engellemek için çalıştığını ortaya koydu. Washington'daki Federalist Society 2026 Ulusal Hukukçular Kongresi'nde cuma günü bir konuşma yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "İslam Cumhuriyeti'ne karşı [artık] askeri bir harekata gerek yok, çünkü o rejime çektirdiğimiz ekonomik acı çok büyük" diyerek zaferin "öyle ya da böyle hiçbir zaman bir nükleer silaha sahip olamayacakları" anlamına geldiğini sözlerine ekledi.
Eş zamanlı olarak yürütülen diplomatik temaslar, Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da dahil olmak üzere bölgesel liderlerin, ekonomik baskının etkililiğine işaret ederek Amerika Birleşik Devletleri'ni rejime yönelik yeni askeri saldırılardan kaçınmaya çağırdığını gösterdi. Washington'da ise İsrail Mossad şefi Roman Gofman, Tahran konusunu ele almak üzere CIA Direktörü John Ratcliffe ile planlı istişarelerde bulundu.