Washington'ın Saldırı İstişareleri ve Kimyasal Silah İncelemesi
19 Kasım 2026'da Washington'daki görüşmelerde, İslam Cumhuriyeti'ne yönelik doğrudan bir askeri harekat olasılığı tartışmaların odak noktası oldu. Başkan Donald Trump, ABD'nin İran rejimine karşı kapsamlı bir taarruzu yeni yıla kadar erteleme niyetinde olduğunu belirterek, taviz koparmak amacıyla ekonomik ve deniz yoluyla uygulanan baskıyı sürdürmeyi tercih ettiğinin sinyalini verdi. Çin dönüşü Air Force One uçağında Axios'a demeç veren Trump, 'Hiçbir kararda acele etmiyorum. Yılbaşından sonra neler olacağını göreceğiz' dedi. Bu açıklama, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Washington'ın hedeflerine askeri olmayan ekonomik baskı araçlarıyla ulaşmaya devam ettiğini vurgulayan değerlendirmelerinin ardından geldi.
Saldırıların askıya alınması kararı, Kudüs'ün derhal askeri müdahalede bulunulması yönündeki yoğun baskısı altında alındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Tahran'ın balistik füze ve insansız hava aracı cephaneliğini hızla yeniden inşa ettiği konusunda uyarıda bulunarak, Beyaz Saray'ı dört ila yedi gün sürecek koordineli bir hava harekatına katılmaya çağırdı.
İsrail, yeni askeri saldırıların gerçekleşmesi halinde Tahran rejiminin hasımlarına, özellikle de Birleşik Kudüs / İsrail'in Başkenti'ne karşı kimyasal mühimmat kullanmayı aktif bir şekilde değerlendirdiği konusunda Amerikalı mevkidaşlarını uyardı. ABD hükümetinin değerlendirmelerine göre Tahran; iç bastırma operasyonlarında ve savaş alanında kullanılmak üzere fentanil gibi maddeleri içeren, aerosol haline getirilmiş farmasötik ajanlara odaklanan bir kimyasal silah programı yürütüyor. Tahran perşembe günü kimyasal silah iddialarını reddederken, rejim yetkilileri süregelen yabancı saldırı tehditleri karşısında uluslararası denetçilere hassas nükleer tesislere sınırsız erişim izni verilmeyeceğini yineledi.
İç Ekonomik Baskı ve Basra Körfezi'ndeki Çatışmalar
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan perşembe günü yaptığı açıklamada, yerli üretimde yaşanacak aksaklıkların işsizlikte artışı, yoksulluğun yayılmasını ve toplumsal hoşnutsuzluğun tırmanmasını tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Bu uyarı, Tahran'ın ABD baskısı altında ekonomik kapasitesini korumakta zorlandığı bir dönemde yapıldı.
Bu kırılganlıklara rağmen Tahran, müzakerelerde yaptırımların tamamen kaldırılması, devlet varlıkları üzerindeki blokajın kaldırılması ve deniz ablukasının derhal sonlandırılması gibi Washington'ın reddetmeye devam ettiği taleplerinde uzlaşmaz bir kamuoyu duruşu sergiledi. İslam Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), perşembe günü doğrudan bir uyarı yayımlayarak deniz ablukasının ya da bölgesel sulardaki askeri açmazın süresiz olarak devam etmesine göz yummayacağını duyurdu.
Basra Körfezi genelindeki gerilim doğrudan askeri sürtüşmelerle kendini gösterdi. İran askeri güçleri, Bahreyn ve Kuveyt'teki Amerikan askeri tesislerini hedef alan saldırılar düzenlerken; Amerikan güçleri de Kişm Adası'nda konuşlu bir DMO füze sahasına nokta atışı saldırı gerçekleştirdi. Körfez Arap hükümetleri, rejimin olası bir misillemeyle bölgesel petrol ve doğal gaz altyapısını tahrip edebileceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki ticari deniz trafiğini durdurabileceği uyarısında bulunarak, yeniden başlayacak geniş çaplı operasyon olasılığına dair derin endişelerini Washington'a iletti.
Vekil Güç Manevraları ve Direniş Ekseni Faaliyetleri
Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi, Ketaib Hizbullah'ın Bağdat'ın güneyindeki müstahkem kalesi Curf es-Sahar merkezli yasa dışı petrol kaçakçılığı ağlarına yönelik özel bir soruşturma komisyonu kurdu. Iraklı yetkililer, milislere yüz binlerce dolar kazandıran yasa dışı boru hattı bağlantı altyapısının tespit edildiğini bildirdi ve Ketaib Hizbullah'a, Irak güvenlik güçleri girmeden önce 20 Kasım 2026 Cuma gününe kadar üssü boşaltması yönünde bir ültimatom verdi.
Ketaib Hizbullah, petrol kaçakçılığı iddialarının silahsızlanmayı dayatmak amacıyla uydurulmuş bahaneler olduğunu öne sürerek hükümetin ültimatomunu kesin bir dille reddetti. Milis yetkilisi Ebu Talib es-Saidi, grubun Curf es-Sahar'ı asla teslim etmeyeceğini açıkladı. Yayımladığı resmi bildiride Ketaib Hizbullah, İran rejimini savunma, silahlarını koruma ve Lübnan ile Yemen'deki müttefik grupları destekleme taahhüdünü yineledi. Başbakan ez-Zeydi'yi ABD ile istihbarat paylaşmak ve bu istihbaratın sonradan İsrail'e aktarılmasına yol açmakla suçlayan milis grubu, İslami Direniş'e veya devlet bünyesindeki Halk Seferberlik Güçleri'ne (Haşdi Şabi) gelebilecek her türlü operasyonel zarardan doğrudan kendisinin sorumlu olacağı uyarısında bulundu.
Lübnan cephesinde ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri ile üst düzey temaslarda bulundu. Rejimin kendisini ve bölgesel Direniş Cephesi'ni tek bir bütün olarak gördüğünü vurgulayan Galibaf, Lübnan'daki askeri operasyonlar derhal durdurulmadıkça bölgede sükunetin sağlanamayacağını belirtti.
Yemen'de ise İran destekli Husi hareketi, Babülmendep Boğazı'na komşu bölgelerdeki hakimiyet değişikliklerinden faydalandı.