Viral Yanıltıcı Bilginin Kökeni
7 Ekim 2023 tarihindeki Hamas terörist katliamlarının tetiklediği çatışmaların patlak vermesinin ardından, sosyal medya platformları Gazze'deki dini ve kültürel simgelerin tamamen yok edildiğini asılsız biçimde iddia eden doğrulanmamış paylaşımlar ve dramatik çatışma görüntüleriyle dolup taştı. En yaygın uydurmalardan biri, İsrail bombardımanının Gazze kentindeki tarihi Aziz Porphyrius Kilisesi'ni yerle bir ettiği ve 12. yüzyıldan kalma Hristiyan kutsal mekanını haritadan sildiği iddiasıydı. Çatışmanın ilk günlerinde viral dedikodular, bölgenin yakınında herhangi bir askeri temas gerçekleşmeden önce kilisenin yerle bir edildiğini öne sürdü. Agence France-Presse ve Associated Press bünyesindeki teyitçiler, kilise yönetiminin bu ilk söylentileri doğrudan yalanladığını, kilise yerleşkesinin sağlam olduğunu ve yerinden edilmiş ailelere aktif olarak barınak sağladığını belgeledi.
Hedef ve 19 Ekim Saldırısı
19 Ekim 2023'te İsrail güçleri, Gazze kentinin Zeytun mahallesinde Hamas militanları tarafından işletilen aktif bir komuta kontrol merkezine hava saldırısı düzenledi. İsrail Savunma Kuvvetleri, saldırının Kibbutzim / Moshavim / Israeli communities üzerine roket ve havan ateşi yönlendirmek için kullanılan belirli bir terörist harekat üssünü hedef aldığını doğruladı. Savunma yetkililerinin vurguladığı gibi, Aziz Porphyrius Kilisesi hiçbir zaman operasyonun hedefi olmadı. Ancak Hamas'ın askeri altyapısını yoğun sivil yerleşimlerin içine ve hassas dini mekanların hemen bitişiğine kasten yerleştirmesi, çevre binaları ciddi bir tehlikeye soktu.
Yakındaki Hamas mevzisine yönelik infilak, kilise yerleşkesinin dış duvarına hasar veren güçlü bir patlama dalgasına yol açtı. Bu darbe, kilise kompleksi içinde yer alan ve yaklaşık yüz kişinin sığındığı bitişikteki iki katlı cemaat salonu ile idari ek binanın yapısal olarak çökmesini tetikledi. Bu çöküş ne yazık ki sivil can kayıplarıyla sonuçlandı; yerel kilise yetkilileri ve Büyük Şehit Aziz George Kutsal Ortodoks Tarikatı yaklaşık on sekiz kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı. Bitişikteki cemaat salonunda meydana gelen bu ikincil hasar ağır ve yıkıcı olsa da, kadim kilisenin temellerine kadar yerle bir edildiği yönündeki viral anlatıyı doğrudan çürüttü.
Görsel Kanıtlar ve Yapısal Gerçeklik
Daha sonra yapılan fiziki incelemeler ve sahadan doğrulanan görsel kanıtlar, Aziz Porphyrius'un kadim mabedinin korunduğunu kısa sürede ortaya koydu. Aslen Haçlılar döneminde inşa edilen ve 5. yüzyıl Gazze Piskoposu'na ithaf edilen ana taş bazilikanın dış cephesinde yüzeysel yaralar ve kırık pencereler oluştu; ancak kalın kireçtaşı taşıyıcı duvarları, kemerli tonozları ve iç ayin mabedi sağlam kaldı. Ek binanın çökmesinde birkaç akrabasını kaybeden eski ABD Temsilciler Meclisi Üyesi Justin Amash, doğrudan komplekste kaydedilen ve yıkılan modern cemaat salonu ile ayakta duran mabet arasındaki karşıtlığı gösteren video görüntüleri paylaştı:
"Kadim mabet ayakta durmaya devam ediyor, ancak kilisenin Hristiyan cemaati için ofisler ve toplantı alanları içeren ek binası hava saldırısı nedeniyle çöktü."
Takip eden aylarda doğrulanmış fotoğraflar, haber raporları ve saha görüntüleri, kadim kilise yapısının işlevini sürdürdüğünü teyit etti. Yerel Rum Ortodoks din adamları, 2024 ve 2025 yılları boyunca mabet içinde düzenli dini ayinler, cemaat toplantıları ve Hristiyan bayramı kutlamaları düzenledi. Çatışma videosunun tarihi kilisenin temellerine kadar tamamen yok edildiğini kanıtladığı iddiası, belgelenmiş fiziki gerçekliğin bütünüyle çarpıtılmasından ibarettir.