Temel Kanun: Hükümet Çerçevesinde Parlamenter Usul
Temel Kanun: Hükümet'in çizdiği anayasal çerçeveye göre, başbakan hiçbir zaman doğrudan halk tarafından seçilmez veya seçimlerin hemen akabinde ilan edilmez. İsrail vatandaşları, hükümet başkanını şahsen seçmek yerine ülke çapındaki parti listelerine oy verir. Knesset'in 120 sandalyesi, seçim barajını aşan partiler arasında nispi temsil sistemiyle dağıtılır. İsrail tarihinde hiçbir siyasi parti tek başına 61 sandalyelik mutlak çoğunluğu elde edemediği için, yürütme gücü istisnasız çok partili koalisyonlar yoluyla kurulur.
Başbakanın belirlenmesine yönelik yasal süreç, ancak Merkez Seçim Komisyonu'nun oyları sayıp seçim sonuçlarını resmen onaylamasının ardından başlar. Bu onayın sonrasında İsrail Cumhurbaşkanı, yeni seçilen Knesset'e giren her grubun temsilcileriyle istişareler yürütür. Cumhurbaşkanı, parlamentoda çoğunluk desteğini sağlama ihtimali en yüksek görünen milletvekiline, koalisyonu kurması için en fazla 28 günlük ve gerektiğinde 14 gün uzatılabilen resmi bir yetki verir. Ancak önerilen bir hükümetin temel ilkelerini ve bakan atamalarını Knesset Genel Kurulu'na sunup güvenoylamasında salt çoğunluğu almasıyla yeni başbakan yemin ederek göreve başlayabilir.
Kilitlenen Ekim 2026 Seçim Sonuçları
27 Ekim 2026'da yapılan Knesset seçimleri, sandıktan net bir galip çıkarmak yerine parlamentoyu kilitlenmeye sürükleyen belirsiz bir tablo ortaya koydu. Fox News'un aktardığına göre, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun sağcı ve dini ittifakı 53 sandalyede kalarak, Likud partisinin 26 sandalyeyle en büyük münferit grup olma vasfını korumasına rağmen, tek başına hükümet kurmak için gereken 61 sandalyenin oldukça gerisinde kaldı. Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki merkez çizgideki Yaşar partisi 21 sandalye kazanırken, toplamda 48 sandalyelik bir muhalefet bloğuna öncülük etti. Arap seçmenlerin katılımındaki kayda değer artış, Ortak Liste ve Ra'am'a 19 sandalye kazandırarak Netanyahu karşıtı aritmetik olarak 67 sandalyelik bir parlamento çoğunluğu sağladı; ancak derin ideolojik ayrılıklar derhal uyumlu bir koalisyonun kurulmasını engelledi.
Seçim sonrası süreç, yeni bir hükümet başkanının resmen ilan edilmesinden ziyade karmaşık bir siyasi müzakere evresini başlattı. CNN'in ayrıntılarıyla bildirdiği gibi, ne Netanyahu ne de Eisenkot tek başlarına gerekli olan 61 sandalyeyi kontrol edebilmektedir. Seçim kampanyası sırasında Eisenkot, Netanyahu liderliğindeki bir kabinede yer almayacağını taahhüt ederken; Naftali Bennett ve Avigdor Liberman gibi sağ eğilimli muhalif figürler ise Arap partilerine bağımlı bir koalisyona karşı ciddi çekincelerini korudu. Olası çözüm yolları arasında zorlu müzakerelerle bir milli birlik hükümetine ulaşılması, dış destekli bir muhalefet azınlık hükümeti ya da sürecin uzayarak yeni bir seçim döngüsüne evrilmesi yer almaktadır.
Geçici Hükümet ve Koalisyon İstişareleri
The New York Times'ın haberine göre Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümet çoğunluğunu kurma yetkisini ilk kime vereceğini belirlemek amacıyla 2026 Kasım ayı başlarında parti liderleriyle istişare takvimini başlattı. Anayasal zorunluluk teşkil eden bu süreç boyunca Binyamin Netanyahu, geçici başbakan olarak görevini sürdürmektedir. İsrail hukuku, yeni kurulan bir hükümet Knesset onayını alıp yemin edene kadar mevcut hükümetin görevde kalacağını amir hüküm olarak düzenler. Gadi Eisenkot'un yeni başbakan olduğunu öne süren iddialar, hükümet kurma sürecinin titiz hukuki işleyişi yerine erken siyasi spekülasyonlara dayanarak İsrail'in parlamenter sistemini tamamen çarpıtmaktadır.